آموزش علم سنجی + ابزار‌های کاربردی و حوزه های مطالعاتی

علم‌سنجی چیست؟ علم‏‌سنجی، یک حوزه میان‌رشته‌‏ای و یکی از گرایش‏‌های رشته علم اطلاعات و دانش‏‌شناسی در مقطع کارشناسی ارشد است. محور اصلی فعالیت‏‌ها و مطالعات در حوزه علم‌سنجی، پشتیبانی از سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی علم، فناوری و نوآوری به منظور مدیریت مطلوب فرایندهای علمی، پژوهشی و فناورانه و نیز پشتیبانی از روند رشد و توسعه و آینده‌نگری‌‏های علمی، پژوهشی و یا اقتصادی در سطوح مختلف (فردی، گروهی، سازمانی، ملی و بین‌المللی) است. اهمیت آشنایی با علم‌سنجی چیست؟ با بهره‏‌گیری از مطالعاتی که در حوزه علم‌‏سنجی صورت می‏‌گیرد، می‌‏توان چگونگی تحولات علمی را مورد بررسی قرار داد. با ارزیابی عملکرد علمی و فناورانه کشورها، ترسیم نقشه علمی ‏آن‌‏ها و شناسايی جریان انتقال دانش میان علم و فناوری می‏‌توان گام‌‏های موثری را در زمينه پشتيبانی از سياست‏‌گذاری علم، فناوری و نوآوری و نيز آینده پژوهشی کشورها برداشت. افزون بر آن، با ارزيابی و ترسیم الگوهای همکاری علمی و رتبه‌‏بندی پژوهشگران، مجلات، موسسات و کشورها، می‌توان پژوهشگران، فناوران و نوآوران برتر را شناسايی کرد و به حمايت از آن‌‏ها و بسترسازی علمی جهت نخبه‌پروری و ... پرداخت. در این فرادرس چه چیزی یاد می‌گیریم؟ در این آموزش، با مفهوم علم‌‏سنجی، اهمیت و کاربرد آن به عنوان یک حوزه علمی آشنا خواهیم شد و روابط این حوزه را با سایر حوزه‌‏های سنجشی بررسی خواهیم کرد. در ادامه به مفهوم استناد و تحلیل استنادی به عنوان یکی از فنون پرکاربرد در حوزه علم‏‌سنجی می‌‏پردازیم و شاخص‌‏ها و قواعد مطرح در این حوزه را بررسی می‏‌کنیم. در پایان نیز ضمن معرفی پایگاه‌‏های استنادی داخلی و خارجی، نظام‌های رتبه‌بندی و نرم‌افزارهای علم‌‏سنجی به عنوان ابزار کار پژوهشگران، با حوزه‌ها و محورهای مطالعاتی علم‌سنجی آشنا خواهیم شد.

فرادرس

فاطمه عبداللهی