آموزش کاربرد آزمون های غیر مخرب در تشخیص عیوب سامانه های مکانیکی

در سال های اخیر توجه به آزمایش های غیرمخرب به شدت رشد نموده است و کاربردهای بسیار فراوانی برای آن ها یافت شده است. اساس کاربرد آزمون های غیر مخرب در تشخیص عیوب سامانه های مکانیکی این است که با استفاده از تجزیه و تحلیل علائم منتشر شده از یک سوژه و یا پاسخ آن به پالس های گسیل شده، بتوان اطلاعات مورد نظر را از آن سوژه کسب نمود. این سوژه ممکن است یک سیستم مکانیکی مانند جعبه دنده ای باشد که از طریق ارتعاشات منتشره به پایش وضعیت و عیب یابی آن پرداخته شود یا یک میوه باشد که از طریق آزمون فراصوت به تشخیص میزان رسیدگی آن مبادرت شود. امروزه آزمون­ های غیر مخرب جز جدایی ناپذیر صنایع پیشرفته تبدیل شده ­اند. از مهم­ ترین مزایای آزمون­ های غیر مخرب می­ توان مزایای سرشار اقتصادی، کارآمدی در حفاظت از تجهیزات حساس، عدم ایجاد وقفه در حین انجام آزمون، ارزیابی دقیق و ارزان محصولات تولیدی بدون توقف در عملکرد خط تولید و مواردی از این دست را برشمرد. روش­ های آزمون­ های غیر مخرب روز به روز در حال پیشرفت هستند، که از مهم­ ترین آن ها می­ توان به آزمون­ های آشکارسازی مغناطیسی، آزمون های مبتنی بر صدا و ارتعاش، فراصوت، طیف­ سنجی الکترومغناطیسی، پردازش سیگنال، پردازش تصویرهای چند بعدی و مانند آن ها اشاره نمود. هریک از این روش­ ها دارای مزایای خاص است که آن ها را برای استفاده در صنایع مختلف مناسب تر می­ نماید. کاربردهای آزمون­ های غیر مخرب طیف وسیعی از جمله صنایع خودرو، سامانه­ های مکانیکی و مکاترونیکی، نیروگاهی، هوا و فضا، کشاورزی و مانند آن ها را در بر می­ گیرد. همچنین تحقیقات فراوانی نیز در زمینه پایش وضعیت و عیب یابی ماشین آلات انجام پذیرفته و مقالات بسیاری نیز در این زمینه منتشر شده است. پایش وضعیت به معنای عیب یابی و نگه داری از تجهیزات بدون توقف در فعالیت های آنان است. به طور کلی این روش بر پایه ی داده برداری منظم از ویژگی های دینامیکی تجهیزات و مقایسه ی آن ها با حالت سالم خود استوار است. در پایش وضعیت کلاسیک عیب یابی معمولا بر اساس یکی از داده های ارتعاشات و یا آکوستیک است. در این آموزش ابتدا دلایل اهمیت و توجه به آزمون­ های غیر مخرب و مزایای آن تشریح شده است. سپس به مبانی کلی و راهبردهای مختلف آزمون­ های غیر مخرب پرداخته شده و همچنین مهم­ ترین روش ­های حوزه­ ی آزمون­ های غیر مخرب و تبیین تناسب هر یک از آن ها با صنایع مختلف و شرایط حاکم بر آن ها تشریح می ­شود. انجام یک آزمون غیر مخرب دارای الزامات مهمی مانند الزامات اندازه­ گیری، کنترل شرایط محیطی، شیوه داده برداری و داده پردازی، کالیبراسیون و غیره است که بدون توجه دقیق به آن ها نتایج با خطای فروان همراه خواهند بود. در این فرادرس شرایط و الزامات هریک از آزمون های غیر مخرب نیز به همراه توضیحات مربوط به آن ارائه شده است. از مهم ترین ویژگی های این فرادرس، این است که موضوع آن، موضوعی زنده، به روز و رو به گسترش چه در نهادهای آکادمیک و چه در بنگاه های صنعتی است. در این آموزش، از ارائه مباحث کاملا تئوری جلوگیری شده و علاوه بر بحث های تئوری و عملی، تجربیات صنعتی نیز با آن آمیخته شده است. این فرادرس می تواند برای دانشجویان تحصیلات تکمیلی به خصوص در گرایش های مختلف رشته های مکانیک، گرایش سازه در رشته های مختلف (اعم از هوا فضا، عمران، نفت و غیره) الهام بخش ایده های بسیار خوبی برای انتخاب موضوع پایان نامه و رساله آن ها باشد. همچنین این فرادرس برای مهندسینی که قصد دارند در صنایع مختلف در بخش های نگهداری و تعمیرات، پایش وضعیت و عیب یابی که یکی از تخصصی ترین و مهم ترین پست های همیشه مورد نیاز در تمامی صنایع هستند، مشغول به کار شوند؛ اطلاعات علمی و عملی ارزشمندی را به همراه دارد.

فرادرس

مقداد خزایی