مسئله، سوالی است که باید به آن پاسخ داده شود و مهارت حل مسئله نیز توانایی پیدا کردن بهترین پاسخ، برای این سوال است. اگر شخصی بتواند مشکلات را شناسایی کند و راهحلهای موجود را تحلیل نماید و در پایان بهترین راهکار را پیادهسازی کند، دارای مهارت حل مسئله است. در صورت برخوردار نبودن از مهارت حل مسئله، شخص نمیتواند در زندگی شخصی و حرفهای فرد موفقی باشد. به همین دلیل مهارت حل مسئله از اهمیت بالایی برخوردار است. فردی که دارای مهارت حل مسئله است، به احتمال زیاد فردی خلاق است، چون رفع بسیاری از مشکلات نیاز به راهحلهای خلاقانه دارد و با روشهای معمول و متداول حل نمیشود. علاوه بر این، فرد دارای مهارت حل مسئله در مدیریت زمان نیز موفق عمل میکند. چون تمرکز او در کوتاهترین زمان ممکن، بر روی حل مسئله است و در بسیاری از مواقع از روشهای دیجیتال برای حل مشکلات بهره میگیرد. برخورداری از مهارت حل مسئله، روند رفع مشکل را تسریع کرده و به فرد کمک میکند تا از زوایای مختلف به مشکل بنگرد. روشهای برای تقویت مهارت حل مسئله وجود دارد: دانش فنی خود را در زمینه کاری افزایش دهید از فرصتها برای حل مسائل استفاده کنید تمرین حل مسئله انجام دهید توجه کنید که دیگران چطور مشکل خود را حل میکنند توانایی شناسایی مشکلات را افزایش دهید تفکر دیجیتالی داشته باشید روحیه همکاری را در خود افزایش دهید با شرایط جدید همسو شوید خودتان را به چالش بکشید همچنین مهارت حل مسئله دارای مراحلی است که آنها را با هم مرور میکنیم: تحلیل عوامل تاثیرگذار ایجاد روشهای جایگزین ارزیابی راهحلها پیادهسازی طرح ارزیابی میزان اثربخشی راهحل زمانی که مسائل در زندگی رخ مینمایند، باید از مهارتهایی برای حل مسئله استفاده کرد: ۱. مهارت نه گفتن ۲. مهارت تصمیمگیری ۳. مهارت خودآگاهی ۴. مهارت فردی ۵. بارش فکری ۶. مهارت تفکر خلاق ۷. مهارت مدیریت زمان ۸. مهارت کنترل احساسات مهارت حل مسئله در محیط کار نیز بسیار موردنیاز است. وجود این مهارت در بین کارکنان یک سازمان باعث میشود آن سازمان در برابر سختیها و اتفاقات غیرمنتظره استقامت پیدا کند. مهارت حل مسئله جنبههای مختلفی دارد و به چند زیرشاخه نیز تقسیم میشود: ۱. روشنفکری ۲. گوش دادن فعال ۳. تجزیه و تحلیل ۴. خلاقیت ۵. تحقیق ۶. برقراری ارتباط ۷. قابل اعتماد بودن ۸. کار گروهی مهارت حل مسئله از دوران کودکی در ذهن آدمی ایجاد میشود. اگر به کودکان، جرأت کافی برای حل مسائل داده شود، کودکان به مرور به این قابلیت خواهند رسید که از روشهای منطقی و خلاقانه برای رفع مشکلات خود استفاده کنند. این مهارت در نوجوانی نیز قابل آموزش دادن است. از آنجا که مشکلات دوران کودکی با مشکلات دوران نوجوانی متفاوت است، حل مسئله در این دوران از پیچیدگیی برخوردار است. نوجوانان ترجیح میدهند مستقل جلوه کنند و به همین دلیل برای رفع مشکلات خود از شخصی کمک نمیگیرند. علاوه بر این دانشآموزانی که تمایل دارند در حل مشکلات خود توانایی لازم را پیدا کنند باید مطالعه و تحقیق را بخشی از فعالیتهای روزانه خود قرار دهند. برای آنکه دانشآموزان در کسب مهارت حل مسئله موفق شوند، باید ۳ راهکار زیر را مدنظر قرار دهند: ۱. مشکلات گذشته را مرور کنند ۲. انواع روشها را بنویسند ۳. قبل از پرسش راهحل از معلم از ۳ نفر دیگر راهکار حل مسئله را بپرسند خوشبختانه مهارت حل مسئله میتواند توسط والدین به فرزندان آموزش داده شود. برای این کار چند تمرین کاربردی وجود دارد که آنها را معرفی میکنیم: ۱. بارش فکری ۲. یادگیری روشهای تصمیمگیری ۳. تاثیر والدین ۴. تشویق مداوم مهارت حل مسئله در زندگی زناشویی نیز از اهمیت زیادی برخوردار است، چرا که زوجی با اختلاف عقیده، سلیقه و فرهنگ ممکن است با یکدیگر دچار مشکل شوند. بهترین روش حل مسئله در روابط زناشویی تغییر برخی رفتارها و عادات زوجین است. در خانواده نیز اعضا مانند افراد یک گروه تلاش میکنند تا با رفع مشکلات برای رسیدن به اهداف، به یکدیگر یاری برسانند.
